E mafai e Rapamycin ona tetee atu i le matua?
I le 1964, na taunuu ai se au malaga a Kanata i le Motu o le Eseta ma le faʻamoemoe e aoina se seti fou o faʻataʻitaʻiga eleele muamua e iloa ai ni vailaʻau faʻamaʻi. I le siama na vavae ese mai se tasi o faʻataʻitaʻiga, na maua ai e le au suʻesuʻe se mea faʻapipiʻi e iai mea taua faʻamaʻi, immunosuppressive, ma anti-tumour. Ua faaigoa le tuufaatasiga rapamycin ina ua mae'a lona nofoaga e maua ai, ma fa'amatalaga atili e fa'aalia ai e fa'alavelaveina le ala fa'aliliuina o fa'ailo e mana'omia mo le tuputupu a'e ma le fa'atuputeleina o sela e ala i le fa'atupuina o se lavelave fa'atino ma le peptidyl prolyl isomerase FKBP12.
1: O le a le rapamycin?
Rapamycin o se ituaiga fou o le macrolide immunosuppressant product, lea na masani ona faʻaaogaina i le amataga o le oloa e togafitia ai le teena o le totoina o totoga. E lelei le aoga, maualalo le oona, ma e leai se nephrotoxicity. I le taimi nei, o loʻo faʻaaogaina pea o se oloa e faʻatumauina ai le puipuiga o totoga faʻapipiʻi, aemaise lava le faʻaogaina o fatugaʻo, lea e mafai ona faʻagesegese ai le tali atu o le teenaina o le tino lea e tupu pe a uma le taotoga o totoga. Ma faatasi ai ma le atinaʻeina o le faasaienisi, ua faasolosolo malie ona iloa e fomaʻi e mafai ona faʻaaogaina lenei vailaʻau mo le faʻamaʻi o le Alzheimer.
2: O le a le faiga o gaioiga a lenei oloa?
O le faiga atoa o le gaioiga o le rapamycin e leʻi mauaina seia oʻo i le 1994, ina ua faʻamaonia e suʻesuʻega biochemical o le masini faʻaogaina mTOR o le rapamycin o le taulaʻi tuusaʻo lea o le rapamycin FKBP12 faʻalavelave i mammals, ma na maua ai o se homolog o le fefete TOR / DRR gene, lea na iloa muamua i le rapamycin resistance gene screening. I le silia ma le 20 tausaga talu ona maua nei suʻesuʻega, o suʻesuʻega mai le tele o fale suʻesuʻe i le salafa o le lalolagi ua faʻaalia ai o le mTOR protein kinase o se fesoʻotaʻiga faʻailoga eukaryotic e faʻamaopoopoina le tuputupu aʻe o sela ma tulaga o le siosiomaga ma e iai sona sao taua i le physiology o sela ma meaola.

3: O le a le mea lilo i le anti-matua?
I le cellular level, o le evolusione o le matua e matua tutusa lava i le malo o manu, lea e amata ai ona le mafai ona pulea le faʻaaliga o gene i le matua, ma oʻo atu ai i le faaleagaina o DNA e faigata ai ona faʻaogaina lelei sela. E oo lava i sela masani ua faateleina le le atoatoa i le tuufaatasia o polotini, aveese otaota, ma toe faaleleia mea leaga, e iu lava ina taofia le galue ma faigata ai mo le tino ona toe malosi mai le atuatuvale, faamaʻi, ma manuʻa.
Saienitisi su'esu'e le umi o le ola ua fa'aalu le tele o tausaga e su'e ai kenera ma polotini fa'apitoa e fai ma fa'amoemoe mo togafitiga fa'ama'i. Ae ui i lea, o le mea moni, o le faagasologa o le matua e matua faigata lava ma faʻatasi ma se numera tele o suiga feaveaʻi tutusa, ma e masani lava ona faʻateleina e saienitisi le gafatia o sini togafitiga faʻamaʻi. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le protein Sirtuins, lea e mafai ona faʻaaogaina saʻo e se faʻapipiʻi i paʻu vine, ua faʻaalia ai le taumatematega e uiga i faʻamoemoega faʻamoemoe o le anti-matua, e oʻo atu ai i le faʻaiʻuga o le inu o le uaina mumu o le mealilo lea i le soifua maloloina ma le umi. Ae ui i lea, o faʻamatalaga faʻataʻitaʻiga moni o loʻo faʻaalia ai o lenei oloa e naʻo le faʻagaioiina o le aʻafiaga i luga o se numera itiiti o sela, e le mafai ai ona puipuia pe faʻagesegese le faagasologa o le matua o le tele o sela.
I nai tausaga ua tuanaʻi, o faʻamaumauga mai fale suʻesuʻe eseese ua faʻasino atu i se isi polotini e sili atu ona faʻamoemoeina, o le porotini faʻamoemoega mamame o le rapamycin (mTOR). Ole vaega lea ole ala fa'ailo e nafa ma le logoina o sela ile tino ile taimi e tupu ai ma le taimi e fa'asao ai le malosi. A o tatou matutua, e matua suia lava le gaioiga o le mTOR, faʻateleina le lamatiaga o faʻafitauli puipuia ma le faaleagaina o sela.
E faavae i luga o le tele o tausaga o suʻesuʻega, e talitonu le au suʻesuʻe o le mTOR ma le rapamycin o loʻo tumau pea le tulaga auro mo togafitiga faʻalesoifua maloloina matutua. E ui lava e le talitonuina le faʻamatalaga o le rapamycin e oʻo atu i le tino ola pea, o faʻamatalaga faʻataʻitaʻiga e fesoʻotaʻi ma lenei oloa e faʻamaonia ai e tele lona gafatia i le tuai o le matua o le ovarian.

4: E mafai faapefea e lenei oloa ona foia le mealilo o le matua o ovarian?
Mo le tusa ma le afa o le faitau aofaʻi, e tasi le mea e mautinoa e pei o le oti ma lafoga: afai e lava le matua o se fafine, o le a le toe tuʻu fuamoa lana ovaries ma o le a faʻamutaina lona maʻi masina.
E tusa ai ma le auʻiliʻiliga o faʻamatalaga o le olaga e fesoʻotaʻi ma mamame, toetoe lava a itiiti lava manu e mafai ona ola i le menopause, aua e faʻaopopo i le vevela vevela ma le afu o le po, o le faʻaitiitia o le estrogen i le taimi o le menopause e faʻateleina ai foi le lamatiaga o le tele o faʻamaʻi tumau, e aofia ai le faʻamaʻi o le Alzheimer, osteoporosis, ma le stroke. O lea la, ua fai mai nisi tagata mai se vaaiga faaevolusione e faapea, e leai se aogā tele o manu fa'atamaopopo i tulaga o le evolusione.
O se suʻesuʻega i le 2023 na maua ai o totoga eseese e matutua i fua eseese, ma o totoga ia e faʻaputuina le tele o polotini e fesoʻotaʻi ma matua e sili atu ona mafua ai faʻafitauli i le lumanaʻi. E mautinoa lava e faʻamaonia e le mea moni e sili atu le matua o ovaries nai lo isi aano o tatou tino. "E ui ina faasolosolo malie ona faʻaitiitia e le toto le testosterone i le matua, o lo latou paʻu e faifai malie ma faasolosolo malie, e mamao ese mai le faʻafuaseʻi o le le paleni o le hormonal i le taimi o le menopause.
O se oloa e taʻua o le rapamycin, lea e mafai ona faʻatonutonu le gaioiga o le mTOR, ua faasolosolo malie ona ulufale i le faʻataʻitaʻiga faʻataʻitaʻiga a tagata suʻesuʻe. Ua maua e tagata suʻesuʻe e mafai e le rapamycin ona faʻalavelaveina le faʻagaoioia o follicles muamua (fuamoa e le o matua i totonu o ovaries) i isumu faʻataʻitaʻi, ma faʻatuai ai le matua o le ovarian. O mea e taofia ai le mTOR o lenei vailaʻau e mafai foʻi ona faʻaleleia faʻamaoniga o faʻamaʻi faʻamaʻi e fesoʻotaʻi ma tausaga i tagata.
5: E mafai e le rapamycin ona faʻatuai le matua o le ovarian?
Ona o le manuia o le rapamycin i totonu o le falesuesue, o nisi tagata atonu e mafaufau pe aisea tatou te leʻi gaosia ai ma faʻalauiloaina oloa rapamycin e avea ma mea faʻapitoa mo le matua o le ovarian? Ae maise lava, o le le aoga o lenei oloa e matua maualalo lava.
O se vaega o le mafuaʻaga o le le lava o faʻamaumauga faʻataʻitaʻiga faʻapitoa e mafai ona faʻamaonia ai lona malosi e tetee atu ai i le matua. O le su'esu'eina o le ola umi o tagata e moni lava e faigata ona pe a fa'atusatusa i isumu po'o anufe i totonu o fale su'esu'e, e sili atu le umi ma sili atu ona lavelave le soifuaga o le tagata. Ae ui i lea, o le National Institutes of Health (NIH) i le Iunaite Setete na o le faʻatupeina o galuega suʻesuʻe mo ni nai tausaga i le taimi, lea e manino lava e le lava. E le gata i lea, o le rapamycin e maualalo le tau ma ua i ai i luga o le maketi, lea e le mafai ona maua ai le tele o avanoa pisinisi mo kamupani vailaʻau ma pisinisi fai pisinisi e masani ona faʻatupeina vaega mulimuli o le atinaʻeina o vailaʻau.











